fbpx
100 jaar meeveranderen met Surinamers in Nederland

100 jaar meeveranderen met Surinamers in Nederland

100 jaar meeveranderen met Surinamers in Nederland

Vereniging Ons Suriname

Broedplaats onafhankelijkheid

Honderd jaar overeind blijven als cultureel-maatschappelijke, nota bene ‘Surinaamse’ vereniging in Nederland. Dat heeft alles te maken met het meeveranderen van Vereniging Ons Suriname (Veronsur) met de veranderende oriëntatie van Surinamers in Nederland. ‘Dat is wat ons hier al eeneeuw verenigt.’

Met als doel lekker gezellig en warmpjes bij elkaar te zijn in het koude kikkerland, werd hartje winter – op 18 januari 1919 – de Bond van Surinamers in Nederland opgericht door Julius Gemmel. Hij was een Surinaamse onderwijzer die in 1916 naar Nederland was vertrokken voor verdere studie, en in Amsterdam gemeenteambtenaar werd.Gemmel ontpopte zich tot een maatschappelijk actieve en sociaal bewogen persoon.

100 jaar meeveranderen met Surinamers in Nederland

De Bond werd opgericht om sociale contacten tussen Surinamers te bevorderen en deed veel sociaal werk onder Surinaamse nieuwkomers en verstekelingen (‘stow aways’). Ook werd gewerkt aan verbeteren van het imago van Suriname en Surinamers in Nederland. In 1924 werd de naam Vereeniging Suriname. In 1946 volgde een fusie met Vereeniging Nieuw Suriname onder leiding van Frits (Beca) Blijd en werd het Vereniging Ons Suriname.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Veronsur, onder voorzitter Otto Huiswoud, een ‘broedplaats voor onafhankelijkheid’. De communist Huiswoud was in Suriname tijdens WO II geïnterneerd door de koloniale machthebbers. In Nederland kwam hij terecht bij de vereniging, toen van gegoeden die dropen van de nostalgie en het Huis van Oranje. Het toeval wilde dat toen ook progressieve, ‘antikoloniale’ figuren in Nederland waren voor studie. Zoals Eddy Bruma, Hein Eersel, Jules Sedney en Eugene Gessel.

Die richtten in de boezem van Veronsur de beweging ‘Wie Eegie Sanie’ op. Onder het motto van ‘geef mensen hun eigen waardigheid’, begon deze in de jaren vijftig een cultureel offensief. Hiermee begon ook de politieke betrokkenheid van Veronsur.

Massaal vluchten

In de jaren zeventig vluchtten Surinamers massaal voor de staatskundige onafhankelijkheid. “Als jonge studenten waren we politiek actief en in de vereniging vonden allerlei discussies plaats over de toekomst van Suriname”, verhaalt Delano Veira. Hij komt er sinds 1976 en nam in 1992 zitting in het bestuur. In 2008 werd hij waarnemend voorzitter, na het overlijden van Hugo Kooks die ruim vijftig jaar bij de organisatie zat.

Enerzijds was er de ‘Bonanzastemming van: we zijn vrij!’. Anderzijds de grote stroom nieuwe Surinamers die door politieke partijen ‘bang’ waren gemaakt over de onafhankelijkheid. “Mensen kwamen aan op badslippers en een plastic tas, verder niets”, weet Veira nog. “Zij werden, zoals tegenwoordig vluchtelingen, verspreid over het gehele land in opvangcentra, woonwagenparken en pensions. Wie familie had, kwam daar terecht.”

Samen met andere organisaties voor Surinamers heeft Veronsur toen ‘crashprogramma’s’ uitgevoerd. “De mensen werden door ons begeleid in het proces van wat je tegenwoordig integratie of inburgering noemt. Wij gingen allianties aan met andere instanties om Surinamers te helpen op het gebied van werk, scholing en opleiding. Dat kreeg de overhand.”

Culturele shift

Veronsur had vroeger afdelingen in het gehele land: Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Den Haag. In jaren vijftig ontstonden landelijk ook verenigingen van Surinaamse studenten (SSV’s), die contact onderhielden met de vereniging. De collectieve ‘terugkeerdroom’ spatte uiteen na de staatsgreep van 1980 en de Decembermoorden twee jaar later. “In de jaren negentig beseften velen dat zij voorgoed in Nederland zouden blijven”, vertelt Veira. “Men begon huizen te kopen, betere buurten op te zoeken en te kijken naar de toekomst van hun eigen kinderen in Nederland.”

Toen kwam binnen Veronsur de ‘culturele shift’: kunst en cultuur werden belangrijk. Dat uitte zich in tal van culturele festivals, boekpresentaties en de opzet van galerie ‘Nola Hatterman’ voor Surinaamse beeldende kunst onder de bezielende leiding van Henry Strijk en Myra Winter. Sinds Wie Eegie Sanie had Veronsur ongewild een stempel van ‘Afro- Surinaams’. “Maar elke bevolkingsgroep, met name Hindoestanen en Javanen, is aanwezig geweest. De vereniging komt op voor de totale Surinaamse cultuur”, benadrukt Veira.

Altijd dynamisch

Door meeveranderen met de oriëntatie van doelgroep, is Veronsur ‘altijd dynamisch’ geweest. Desondanks sloeg een ‘enorme vergrijzing’ toe. Sinds 2016 nam Vincent Soekra (51) het voorzitterschap over, met als missie: zorgen voor jong elan en nieuw bloed. “Maar ik was al jaren betrokken als vrijwilliger”, vertelt Soekra. “De vereniging was een soort van opvang toen ik hier in Nederland aankwam. Een plek waar je terecht kon en voorzitter Hugo Kooks was nog in leven.”

Fototentoonsletting

De New Urban Collective (NUC), netwerk van Surinaamse studenten en young professionals, had het nalatenschap van de Surinaamse socioloog Waldo Heilbron. Zo’n drieduizend boeken over onder meer zwarte geschiedenis, antropologie, cultuur en kunst. NUC klopte aan bij Veronsur voor kantoorruimte en benut sindsdien ook deverenigingsarchieven. Zo ontstond ‘The Black Archives’. “Met NUC voegen we volop jong bloed toe aan de vereniging. Ze zijn dagelijks actief binnen het pand met rondleidingen van scholieren
en studenten.” The Black Archives ontving in 2018, in de categorie ‘stimulering’, de ‘Amsterdamprijs voor de Kunst’.

Sinds juni is in het Hugo Olijfveldhuis de ‘pop up’-fototentoonstelling ‘Onze * Tori’, over 100 jaar aanwezigheid van Surinamers in Nederland. Het gaat om foto’s van
emigratie, (bekende) Surinamers aan het werk of sporten, artiesten, actiemomenten en protesten maar ook van gezellig samen zijn.

Veronsur is sinds 1972 gevestigd aan de Amsterdamse Zeeburgerdijk. Het Hugo Olijfveldhuis – vernoemd naar de oudsecretaris die in 1967 omkwam bij een verkeersongeval is sinds 1994 eigendom. Dat maakt zelfbedruiping mogelijk door middel van verhuur van zaalruimten voor activiteiten zoals lezingen, presentaties en salsalessen.
Behalve aan The Black Archives wordt ook verhuurd aan bedrijven zoals 529 Media Productions & Events.

Soekra: “Er is nog veel werk aan de winkel met betrekking tot de positie van Surinamers; maatschappelijk, politiek en economisch. Surinamers vinden op zich goed hun weg, maar als collectief moeten we nog behoorlijke stappen maken.” Desondanks poneert Veira trots over het 100-jarige bestaan: “Het zegt dat Surinamers één volk zijn. Of je nu in Suriname, Nederland of Amerika leeft; we komen allemaal van hetzelfde grondgebied en dat is wat ons hier al een eeuw verenigt.”

Lees meer berichten uit de categorie .

april 28, 2020

E-mailadres:

Ik heb de algemene voorwaarden gelezen en ga ermee akkoord.